Η υγεία του παιδικού οργανισμού είναι πάντα η πρώτη μας μέριμνα. Στην Ελλάδα, όπως ακριβώς σε όλο τον κόσμο, οι γονείς βιώνουν ένα συνδυασμό άγχους και υποχρέωσης απέναντι στους ιατρικούς ελέγχους και τους εμβολιασμούς. Σκοπός αυτού του κειμένου είναι να προσφέρει μια χρηστική και αληθοφανή συμβουλή για το με ποιον τρόπο λειτουργεί ο νεότερος παιδιατρική εξέταση, με γνώμονα την καθημερινότητα των ελληνικών σπιτιών. Θα δούμε μαζί τη αξία των προγραμματισμένων επισκέψεων, το περιεχόμενό τους για κάθε ηλικιακή ομάδα και πώς είμαστε σε θέση να διαχειριστούμε όλη αυτή τη διαδικασία με περισσότερη βεβαιότητα και μικρότερο άγχος.
Τείνουμε να σκεφτόμαστε τον παιδίατρο μόνο όταν ο πυρετός ανεβαίνει ή ο βήχας δεν υποχωρεί. Η προληπτικής φύσης φροντίδα παρ’ όλα αυτά, οι επίσκεψες που γίνονται ενώ το παιδί είναι υγιές, είναι που έχουν σημασία. Αυτές οι επαφές δεν είναι μόνο μια γρήγορη αξιολόγηση βάρους και ύψους. Συνιστούν η περίσταση για τον γιατρό να δει την ολική ανάπτυξη του παιδιού – το κορμί, το μυαλό, τα συναισθήματα και την κοινωνική του ζωή του – σε καίρια φάσεις της ύπαρξης του. Μου αρέσει να τις αντιλαμβάνομαι σαν τοποθετήσεις στην υγεία του μέλλοντος.
Μέσα από αυτούς τους εξετάσεις, αποτρέπονται δυσκολίες πριν ακόμα γίνουν φανερά. Ο παιδίατρος μπορεί να εντοπίσει μια αργοπορία στην εξέλιξη, ένα ζήτημα με τη τροφή, ή ακόμα και έγκαιρα σημάδια για ενδεχόμενο χρόνιο πάθηση. Ακόμα, είναι η σωστή ευκαιρία για εμάς τους ίδιους τους γονείς να αναφερθούμε για οτιδήποτε μας προβληματίζει: τον ύπνο του παιδιού, τη τροφή του, τη αντιμετώπιση του ή ζητήματα ασφαλούς διαβίωσης. Παίρνουμε συμβουλές που λαμβάνουν υπόψη το ελλαδικό σύστημα υγείας και τον τρόπο διαβίωσης μας.
Οι εξετάσεις δεν είναι μονάχα για νούμερα και εμβολιασμένα. Κάποιος άλλος λόγος τους είναι να επιτηρήσουν την ολοκληρωμένη ανάπτυξη του παιδιού. Με άλλα λόγια, να σιγουρευτούμε ότι επιτυγχάνει τα εξελικτικά ορόσημα σε κανονικό χρόνο. Τα συγκεκριμένα τα ορόσημα σχετίζονται στην κινητικότητα, τον λόγο και την επικοινωνιακή ικανότητα, τα συναισθήματα και τις συναναστροφικές επιδεξιότητες, καθώς επίσης και τη γνωστική ικανότητα. Ο παιδικός γιατρός εφαρμόζει συγκεκριμένες ερωτήματα και επισημάνσεις για αυτήν την εκτίμηση.
Αν κατά τη διάρκεια του ελέγχου εμφανιστεί μία ανησυχία, δεν πρέπει να τρομάξουμε. Συνήθως αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξει πιο στενή παρακολούθηση ή θα μας προτείνει μια ειδική αξιολόγηση από κάποιον ειδικό, όπως παιδοψυχίατρο ή λογοθεραπευτή. Η πρώιμη ανακάλυψη είναι το πιο ουσιώδες. Όσο νωρίτερα ανακαλυφθεί μια δυσκολία, τόσο πιο αποτελεσματική μπορεί να είναι η υποστήριξη που θα λάβει το παιδί. Το βλέπω ως να έχουμε έναν χάρτη: εάν ξέρουμε νωρίς εάν υπάρχει απόκλιση, μπορούμε να βρούμε πιο εύκολα τον σωστό δρόμο.
Η οργάνωση είναι αυτό που μεταμορφώνει μια επίσκεψη στον παιδίατρο από ένα αγχωτικό καθήκον σε μια απρόσκοπτη διαδικασία. Με τα χρόνια, έχω παρατηρήσει ότι κάποια απλά πράγματα βοηθούν πολύ. Αρχικά, κρατήστε ένα μπλοκ ή αξιοποιήστε μια εφαρμογή στο κινητό σας για να γράφετε ερωτήσεις καθώς σας γεννιούνται μεταξύ δύο επισκέψεων. Μην παραλείψετε να πάρετε μαζί σας το βιβλιάριο υγείας, τον φάκελο του παιδιού και μια λίστα με τα φάρμακα που λαμβάνει.
Είναι καλό να προετοιμάσετε και το ίδιο το παιδί. Επικοινωνήστε του, ανάλογα με την ηλικία του, και εξηγήστε του ότι θα πάτε να δείτε τον γιατρό για έναν έλεγχο. Του εξηγείτε ότι ίσως χρειαστεί να ζυγιστεί και ότι μπορεί να απευθύνει ο ίδιος ό,τι θέλει. Η ειλικρίνεια και η αλήθεια μειώνει το άγχος. Και τέλος, μην φοβάστε να απαιτήσετε διευκρινίσεις αν κάτι δεν σας φαίνεται ξεκάθαρο. Ο παιδίατρός σας είναι ο συνεργάτης σας σε αυτό το θέμα.
Οι δόσεις είναι ουσιαστικό κομμάτι των προληπτικών επισκέψεων https://shiningcrowncasino.gr/. Στην Ελλάδα ισχύει ένα επίσημο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών που τηρεί για τα παιδιά από τη γέννηση μέχρι την εφηβεία. Εγώ προσωπικά στηρίζομαι αυτό το πρόγραμμα, γιατί προστατεύει ταυτόχρονα το τέκνο μου και την κοινωνία γύρω του, περιορίζοντας τη διασπορά σοβαρών λοιμωδών νοσημάτων.
Το πρόγραμμα καλύπτει εμβόλια για ασθένειες όπως η φυματίωση, η ηπατίτιδα Β, η διφθερίτιδα, ο τέτανος, η κοκκύτη, ο ινφλουέντζα τύπου Β, η πολιομυελίτιδα, η ιλαρά, η παρωτίτιδα, η ερυθρά και ο ιός του ανθρώπινου κονδυλώματος (HPV). Ο παιδίατρός σας είναι αυτός που σας καθοδηγεί για το χρονοδιάγραμμα κάθε εμβολιασμού, λύει στις ερωτήσεις σας και εξασφαλίζει ότι όλα γίνονται στην κατάλληλη ηλικία. Είναι σημαντικό να του εκφράζετε ανοιχτά οποιεσδήποτε αμφιβολίες έχετε, ώστε να λάβετε ξεκάθαρες και επιστημονικά τεκμηριωμένες απαντήσεις.
Στην ελληνική πραγματικότητα, γενικά τηρούμε ένα τυπικό πρόγραμμα επισκέψεων. Συντονίζεται συχνά με το βιβλιάριο υγείας του παιδιού και το ισχύον πρόγραμμα εμβολιασμών. Το πλάνο αυτό έχει σχεδιαστεί για να καλύπτει τις πιο ουσιαστικές φάσεις ανάπτυξης. Όταν γνωρίζουμε τι ακριβώς συμβαίνει σε κάθε ηλικία, αισθανόμαστε πιο προετοιμασμένοι και η επίσκεψη αποβαίνει πιο ήρεμη και λιγότερο τρομακτική για όλους.
Τα πρώτα δύο χρόνια έχουν τις πιο πυκνές επισκέψεις. Και είναι λογικό, γιατί ο ρυθμός ανάπτυξης είναι πολύ γρήγορος. Οι έλεγχοι γίνονται συχνά τον πρώτο μήνα (συνήθως στις 2 εβδομάδες και στον 1ο μήνα) και μετά στους 2, 4, 6, 9, 12, 18 και 24 μήνες. Σε κάθε μία, ο παιδίατρος θα ελέγξει το βάρος, το ύψος και την περίμετρο του κεφαλιού. Θα εκτιμήσει και την ψυχοκινητική εξέλιξη: πότε κρατάει το κεφάλι, γυρίζεται, κάθεται, μπαμπαλίζει ή περπατά. Θα ενημερώσει για τους εμβολιασμούς της ηλικίας. Είναι επίσης η περίοδος που μιλάμε για το θηλασμό, την εισαγωγή των πρώτων στερεών τροφών και την ανάγκη για συμπληρώματα, όπως η βιταμίνη D.
Μετά τα δύο χρόνια, οι επισκέψεις μειώνονται σε ετήσιες. Συνήθως γίνονται γύρω στα 3, 4, 5 και 6 χρόνια, λίγο πριν την είσοδο στο δημοτικό σχολείο. Εδώ η προσοχή στρέφεται στον λόγο, στις κοινωνικές δεξιότητες, στην ψυχοκινητική ωριμότητα και στην προετοιμασία για το σχολείο. Οι έλεγχοι της όρασης και της ακοής γίνονται πιο ενδελεχείς. Προσωπικά, πάντα γράφω μια λίστα με ερωτήσεις πριν από την επίσκεψη, για να μην ξεχάσω να ρωτήσω για τη διατροφή ή κάποια αλλαγή στη συμπεριφορά που διαπίστωσα.

Πολλοί γονείς πιστεύουν ότι οι τακτικοί έλεγχοι διακόπτονται μετά την παιδική ηλικία. Αυτό είναι λανθασμένο. Η εφηβεία είναι μια περίοδος σημαντικών σωματικών και συναισθηματικών αλλαγών. Ο ετήσιος έλεγχος για έναν έφηβο δεν έχει να κάνει μόνο με την ωρίμανση και τους εμβολιασμούς (όπως το εμβόλιο HPV). Αφορά και θέματα ψυχικής υγείας, πίεσης από συνομηλίκους, ασφαλούς χρήσης του ίντερνετ, διατροφής και άσκησης. Είναι μια περίσταση για τον έφηβο να μιλήσει προσωπικά με τον γιατρό και να αναλάβει σταδιακά την ευθύνη για την υγεία του.
Για να μην υπάρχουν αναπάντεχα, ας δούμε τι πραγματοποιείται κανονικά σε μια τακτική εξέταση. Κατ’ αρχάς, ο γιατρός θα ανανεώσει το ιατρικό ιστορικό και θα ρωτήσει αν εμφανίστηκαν νέα ενοχλήματα ή διαφορές από την προγενέστερη φορά. Στη συνέχεια έπεται η ολοκληρωμένη σωματική εξέταση. Αυτή αποτελείται από τα εξής:
Η επιλογή του παιδιάτρου και η δημιουργία μιας θετικής σχέσης μαζί του αποτελεί το πιο κρίσιμο βήμα. Εσείς προσωπικά κατανοείτε το παιδί σας περισσότερο από κάθε άλλον. Ο παιδίατρος ξέρει την ιατρική επιστήμη. Η ιδανική σχέση είναι μια σύμπραξη που βασίζεται σε αμφίδρομο σεβασμό και ελεύθερη επικοινωνία. Οφείλετε να αισθάνεστε άνετα να μιλάτε ακόμα και για τις πιο “συνηθισμένες” ή “αστείες” φόβους σας. Αυτή εδώ η ειλικρίνεια είναι που συνδράμει τον γιατρό να σας κατανοήσει καλύτερα και να σας στηρίξει πιο ουσιαστικά. Μην αποφύγετε να ερευνήσετε και να βρείτε έναν επαγγελματία που συμβαδίζει με τον τρόπο σκέψης και τις αρχές της οικογένειάς σας. Θεωρείται μια επένδυση που αξίζει τον κόπο.